Poświętne odkrywa tajemnice

Fot.: Mariusz Samborski

Rozpoczęły się pierwsze od prawie czterdziestu lat badania najstarszego miejsca osadnictwa w Sochaczewie, jakim jest Poświętne. Badania mają na celu weryfikację stanu istniejącego tam cmentarzyska oraz znajdujących się na tym terenie obiektów archeologicznych, w tym pozostałości najstarszego sochaczewskiego kościoła.

 Niewykluczone, że po sukcesach archeologicznych z poprzednich lat, kiedy to pracownikom Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą udało się odnaleźć pozostałości młyna królewskiego nad Bzurą oraz fragmenty średniowiecznych zabudowań przy wzgórzu zamkowym, także i w tym roku możemy spodziewać się kolejnej sensacji archeologicznej. Tym bardziej, że terenem badań jest najstarsza część miasta zwana Poświętnym.

Weryfikacja stanu

Poświętne, to niezabudowana działka położona pomiędzy Szkołą Podstawową nr 4 a ulicą Farną. Badania prowadzone przez Mariusza Samborskiego z Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, przy ogromnym wsparciu Sochaczewskiej Grupy Odkrywców Historii i za zgodą Parafii p.w. świętego Wawrzyńca, mają charakter sondażowo-weryfikacyjny.

W ramach badań wykonano już 35 odwiertów świdrem geologicznym na głębokości 2 i 3 metrów poniżej powierzchni terenu. Ponadto założono i rozpoczęto eksplorację 6 wykopów sondażowych. Badania mają na celu weryfikację stanu cmentarzyska, a także stanu zachowania reliktów architektonicznych. Wykopaliska te poprzedziły ubiegłoroczne badania geofizyczne, które za pomocą georadaru pozwoliły wytypować szczególnie istotne pod kątem poznawczym miejsca poddawane obecnie stricte archeologicznemu rozpoznaniu. Po zakończeniu badań poinformujemy o ich wynikach – powiedział nam Mariusz Samborski.

Miejsce narodzin

Prowadzone obecnie badania mogą rzucić nowe światło na dotychczasową wiedzę o tym miejscu. Miejscu, od którego rozpoczęła się historia Sochaczewa. Przeprowadzone poprzednio badania i znalezione wówczas artefakty wykazały, że Poświętne było zamieszkałe już w neolicie, czyli 9 tysięcy lat temu.

To właśnie w tym miejscu lokuje się romańskie opactwo benedyktynów p.w. Świętej Trójcy, w którego murach jakoby zmarł 28 października 1138 r. książę Bolesław Krzywousty. To również na Poświętnym został wybudowany pierwszy sochaczewski kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca, który został poświęcony przez biskupa płockiego w 1257 roku. Kościół farny spłonął wraz z dzwonnicą w roku 1793, jego pozostałości zostały rozebrane, a pozyskany w ten sposób materiał został wykorzystany do budowy synagogi przy ulicy Podzamcze. To tu także znajdował się najstarszy z sochaczewskich cmentarzy, na którym część pochówków datowanych jest na XII wiek.

Poszukiwanie zaginionego

Warto także wspomnieć o tym, że pierwsze badania archeologicznego Poświętnego zostały przeprowadzone przez dr Romana Jakimowicza w latach 1927-1928. Doprowadziły one do odsłonięcia zarysu fundamentów kościoła. Był to duży obiekt, o założeniu wczesnogotyckim, długości niemal 50 metrów i szerokości około 25-30 metrów. W jego północnej części znajdowały się kaplice kościelne noszące nazwy: Królewska i Niemierzyńskich, oraz kaplice mieszczańskie: Sukienników i Postrzygaczy. Najstarszą z nich była Kaplica Królewska. Od strony północnej znajdowało się wejście do okrągłej wieży ze spiralnymi schodami, wysuniętej poza obręb murów.

Dodajmy, że podczas dotychczasowych prac archeologicznych nie została odsłonięta całkowicie część południowo-zachodnia murów kościelnych. Jednak niewykluczone, że stanie się to teraz. Być może podczas tegorocznych badań w końcu uda się także odnaleźć relikty klasztoru, w którym zmarł Bolesław Krzywousty.

Jerzy Szostak

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz