Strona główna Wyszogród Pamięć o bohaterskim ułanie

Pamięć o bohaterskim ułanie

292
0
PODZIEL SIĘ

W tym roku przypada 100-lecie wojny polsko – bolszewickiej w 1920 roku oraz Bitwy Warszawskiej. Muzeum Wisły Środkowej i Ziemi Wyszogrodzkiej wystąpiło z inicjatywą odnowienia nagrobka ułana Jana Mąkowskiego w Wyszogrodzie. Inicjatywę tę wsparł burmistrz Wyszogrodu oraz proboszcz miejscowej parafii, którzy podjęli starania o odnowienie nagrobka. Koszt nowego nagrobka bohaterskiego ułana sfinansował oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi.

 Uroczystość obchodów 100-lecia Bitwy Warszawskiej odbędzie się w Wyszogrodzie w środę 19 sierpnia. Rozpocznie ją msza święta w kościele Świętej Trójcy w Wyszogrodzie, odprawiona w intencji poległych w wojnie w 1919-1920 roku mieszkańców całej ziemi wyszogrodzkiej.

Obrona przed sowietami

Następnie zaproszeni goście udadzą się wraz z władzami miasta i gminy Wyszogród na cmentarz parafialny, gdzie o godzinie 11.30 odbędzie się odsłonięcie i poświęcenie odnowionego pomnika nagrobnego ułana Jana Makowskiego.

Godzinę później na Rynku w Wyszogrodzie otwarta zostanie okolicznościowa wystawa poświęcona żołnierzom i ludności cywilnej walczącej w Bitwie Warszawskiej i pozostałych działaniach w okresie wojny polsko – bolszewickiej. O godzinie 13.00 zaprezentowany zostanie krótki odczyt historyczny „Sierpień 1920 rok w powiecie płockim”. Wygłosi go dr Grzegorz Gołębiewski, pracownik naukowy Muzeum Płockiego.

Uroczystość przygotowywana jest pod patronatem i przy współudziale samorządu Województwa Mazowieckiego oraz Instytutu Pamięci Narodowej, oddziału w Łodzi.

Jak zaznaczono w zaproszeniu na uroczystości, w sierpniu 1920 roku, po nieudanej operacji pod Włocławkiem, Armia Czerwona próbowała zdobyć most w Wyszogrodzie i tą drogą sforsować Wisłę. Gdyby bolszewicy przedarli się na drugą stronę Wisły, mieliby otwartą drogę na Warszawę. Walki pod Wyszogrodem trwały kilka dni, aż w końcu Wojsku Polskiemu udało się odeprzeć ataki wroga.

Śmierć ułana

Jednym z walczących w tym rejonie, w okolicy wsi Góra, był Jan Mąkowski z 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich. Pochodził on ze wsi Czechy Trąbki, w powiecie garwolińskim. 19 sierpnia Jan Mąkowski został ranny pod Wyszogrodem, w czasie nocnego ataku na artylerię bolszewicką. Ciężko rannego ułana towarzysze walki przywieźli do punktu opatrunkowego w Wyszogrodzie. Jednak wskutek odniesionych obrażeń kilka godzin później zmarł. Jan Mąkowski został pochowany na miejscowym cmentarzu.

W 1935 roku harcerze z Wyszogrodu ufundowali betonową płytę upamiętniającą bohaterskiego żołnierza.

– Odezwali się już członkowie Stowarzyszenia Przyjaciół 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich i być może jego rekonstruktorzy z Krakowa i Wrocławia przyjadą na naszą uroczystość. Uświetniliby tym samym obchody 100-lecia Bitwy Warszawskiej, wydarzenia, które było wielkim sukcesem militarnym – mówi Zdzisław Leszczyński, kierownik Muzeum Wisły Środkowej i Ziemi Wyszogrodzkiej.

Na wygraną w Bitwie Warszawskiej złożył się ogromny wysiłek legionów Piłsudskiego, ludności cywilnej, która ofiarnie wspierała oddziały wojskowe, często mocno się narażając na ataki wroga; doskonała koordynacja różnych służb wojskowych. Po raz pierwszy polskie siły wojskowe wykorzystały do walki w szerokim zakresie wywiad, służby radiolokacyjne oraz szyfrantów. To ostatnie zdecydowało o zwycięstwie i pokonaniu bolszewików nad Wisłą. Od tego momentu Rosjanie wycofywali się.

Bogumiła Nowak

Fot. Wikipedia.org