Strona główna Sochaczew miasto Odnowią mogiły bohaterów

Odnowią mogiły bohaterów

194
0
PODZIEL SIĘ
SONY DSC

Rozpoczął się remont cmentarza wojennego w Trojanowie, na którym spoczywają żołnierze wojska polskiego polegli podczas walk z Niemcami w bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 roku. Prace mają się zakończyć 31 sierpnia.

Trojanowski cmentarz wojenny to największa nekropolia kampanii wrześniowej 1939 roku. Spoczywa tu 3530 żołnierzy i oficerów armii „Poznań” i „Pomorze” poległych w Bitwie nad Bzurą. Znajduje się tu również kwatera żołnierzy AK z oddziału „Socha”, poległych w bitwie z Niemcami pod wsią Bronisławy oraz groby 142 mieszkańców powiatu sochaczewskiego zabitych przez niemieckich okupantów. Nekropolia to także miejsce spoczynku żołnierzy podziemia niepodległościowego zamordowanych przez komunistów w latach czterdziestych i pięćdziesiątych ubiegłego wieku w warszawskich katowniach m.in. na Rakowieckiej czy „Toledo”.

Cmentarz przechodził różne koleje losu. Po wojnie został uporządkowany i ogrodzony murem, a w 1969 roku ustawiono na nim pomnik. Problem polegał jednak na tym, że istniejący na nim napis nie informował, że spoczywają tu bohaterowie Września 1939 roku oraz walczący z niemieckim okupantem. Napis głosił, że w Trojanowie spoczywają polegli walczący o wyzwolenie „narodowo-społeczne”, co sugerowało, że pochowano na nim komunistycznych bojowników.

Napis z pomnika zniknął dopiero kilka lat temu. Został on zastąpiony nową tablicą z napisem: „Cześć i chwała! Obrońcom Honoru Rzeczypospolitej, żołnierzom Bitwy nad Bzurą Armii „Poznań” i „Pomorze”, bohaterom Armii Krajowej obwodu „Skowronek”, ofiarom zbrodni niemieckich poległym i zamordowanym za wolność Polski 1939-1945 – Sochaczewianie”.

Należy wspomnieć także o tym, że zarówno poprzednie, jak i obecne władze miasta zabiegały o środki na kompleksowy remont nekropolii. Jednak ich starania kończyły się fiaskiem. Mimo to miejskiemu samorządowi udało się wyremontować część ogrodzenia oraz wymienić tabliczki epitafijne na krzyżach. Jednak środków na kompleksowy remont nie udało się pozyskać. Stało się to dopiero pod koniec maja tego roku. Dzięki staraniom posła Macieja Małeckiego   premier Mateusz Morawiecki przeznaczył z rezerwy budżetowej państwa ponad 2,6 miliona złotych na remont cmentarza wojennego w Trojanowie. A ten ma się zakończyć 31 sierpnia.

Prace przewidują m.in. budowę ogrodzenia od strony zachodniej, wymianę nawierzchni alei głównej oraz alejek pomiędzy kwaterami. Wymieniowe zostaną także obramowania kwater, obecne betonowe zostaną zastąpione granitowymi. Granitowe będą także krzyże na mogiłach. A na krzyżach pojawią się nowe stalowe tabliczki, nawiązujące swoją formą do przedwojennych nieśmiertelników.

Dodajmy, że do tej pory znanych i upamiętnionych na tabliczkach epitafijnych jest tylko 160 żołnierzy. Pracownikom Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą udało się zidentyfikować w sumie 534 osoby, których nazwiska zostaną upamiętnione. Ale, jak powiedział nam Jakub Wojewoda – kustosz sochaczewskiego muzeum: – Prowadzone są dalsze prace związane z identyfikacją żołnierzy spoczywających na cmentarzu w Trojanowie i niewykluczone, że liczba nazwisk pochowanych tu bohaterów zostanie powiększona.

Jerzy Szostak

Fot.: Jerzy Szostak