Strona główna Historia SPOTKANIE Z NIEZŁOMNYMI

SPOTKANIE Z NIEZŁOMNYMI

33
0
PODZIEL SIĘ

W Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą zorganizowano już dziewiątą edycję Muzealnych Spotkań z Żołnierzami Wyklętymi przygotowanego w ramach projektu badawczego „Wyklęci znad Bzury”. Jego celem było upamiętnienie i przybliżenie sylwetek żołnierzy polskiej konspiracji niepodległościowej po roku 1945, którzy swój szlak bojowy II Wojny Światowej zaczynali w rejonie Sochaczewa, podczas bitwy nad Bzurą w 1939 roku.

Spotkania te cieszą się dużym zainteresowaniem głównie wśród starszej młodzieży, gdyż za każdym razem są bardzo ciekawie przygotowywane i zawierają wiele interesujących elementów. W tym roku była to prezentacja sesji fotograficznej zawierającej kilkaset zdjęć wykonanych przez dwóch zdolnych fotografików Łukasza Wojtczaka i Pawła Olszaka. Wraz z grupą rekonstruktorów ze Stowarzyszenia Muzealna Grupa Historyczna im. II/ 18 pp, którzy wcielili się w „Patrol oddziału „Iskra” Ruchu Oporu Armii Krajowej 1946 rok”, przedstawili różne scenki partyzanckie.

List od prezydenta

Spotkanie z historią rozpoczęło się w samo południe, w niedzielę 5 marca. Przybyłych powitał Jakub Wojewoda, kierownik działu historycznego Muzeum Ziemi Sochaczewskiej.
Na wstępie odczytał list Andrzeja Dudy, prezydenta RP, który w tym roku objął patronatem sochaczewskie obchody Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
„Jestem przekonany, że pamięć o Żołnierzach Wyklętych umacnia w nas, Polakach wolę trwania przy tych imponderabiliach. Jako Prezydent Rzeczypospolitej składam dzisiaj hołd bohaterom powstania antykomunistycznego. Chcę także docenić wysiłki osób, środowisk i instytucji, które upowszechniają znajomość tego ważnego rozdziału historii najnowszej Polski. Wierzę, że ta praca buduje ducha patriotycznego Polaków i przyczynia się do zapewnienia pomyślnej, bezpiecznej przyszłości Ojczyzny” – przekazał w piśmie napisanym na tę okazję do sochaczewian prezydent RP.
Kolejnym punktem programu było prezentacja wiersza „Polscy bandyci”, anonimowego autora opublikowanego w 1947 roku w tajnej prasie niepodległościowej. Wiersz podpisany był pseudonimem „Polski patriota” i do dziś nie odszyfrowano, kto ten utwór napisał.
Jakub Wojewoda przypomniał, że do tej pory pracownicy Muzeum przybliżyli mieszkańcom mało znane dotąd sylwetki bohaterów walki o niepodległość i niezawisłość Polski. Były to tak znane teraz osoby jak: generał Aleksander Krzyżanowski ps. Wilk, pułkownik Łukasz Ciepliński ps. Pług, podpułkownik Władysław Liniarski ps. Mścisław, podpułkownik Stanisław Kasznica ps. Maszkowski, major Jan Tabortowski ps. Bruzda, kapitan Lech Neyman ps. Butrym oraz kapitan Stanisław Łukasik ps. Ryś.
Z tymi i innymi ważnymi postaciami można było się też zapoznać, zwiedzając wystawę autorstwa Jakuba Wojewody z opracowaniem graficznym Marcina Rząba, „Żołnierze Wyklęci – Chwalebni Bohaterowie Bitwy nad Bzurą 1939 roku”, poświęconą ich biogramom.

Przywracanie pamięci

Natomiast w trakcie odczytu Jakub Wojewoda wspomniał o Łukaszu Cieplińskim, który przez dziesiątki lat był nieznany lokalnej społeczności, a zginął w więzieniu mokotowskim zabity strzałem w tył głowy. Przypomniał również losy Aleksandra Krzyżanowskiego, który walczył w kampanii wrześniowej, a potem w podziemiu niepodległościowym. Został aresztowany w 1949 roku i choć zwolniony, to do końca życia był śledzony i sprawdzany przez służbę bezpieczeństwa. Generał zmarł w 2016 roku w Ksawerowie. Był jednym z niewielu, który doczekał niezawisłej Polski.
Jakub Wojewoda dodał w trakcie spotkania, że w ramach badań prowadzonych przez Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie oraz Stowarzyszenie Muzealna Grupa Historyczna, udało się także rozpocząć proces przywracania pamięci o oddziale Ruchu Oporu Armii Krajowej „Iskra”, który działał m.in. w zachodniej części powiatu sochaczewskiego. O tym ruchu, jak o całym ROAK jeszcze parę lat temu niewiele było wiadomo.
– Dowódca oddziału Józef Lenkiewicz pseudonim „Iskra”, polecił żołnierzom nie ujawniać się po ogłoszeniu amnestii. Tym sposobem dopiero teraz, po latach wychodzą na jaw ukryte dotąd tajemnice o ich akcjach i działalności. Dzięki jednak temu, wielu żołnierzy ocalało. Wpadli tylko nieliczni. Członkowie tych oddziałów, którzy się ujawnili, trafili do więzień lub zginęli – mówił Jakub Wojewoda.
W sali, gdzie odbywał się odczyt, prezentowana jest wystawa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej – „W objęciach Wielkiego Brata. Sowieci w Polsce 1944–1993”.
Honorowy patronat nad wydarzeniem objął też Maciej Małecki – poseł na Sejm RP, Jolanta Gonta – starosta powiatu sochaczewskiego oraz Piotr Osiecki – burmistrz miasta.
Organizatorami Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych byli – Miasto Sochaczew, Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, Stowarzyszenie Muzealna Grupa Historyczna im. II/ 18 pp.
Bogumiła Nowak
Fot. Bogumiłą Nowak